سيد مرتضى حسين صدر الافاضل ( مترجم : محمد هاشم )

702

مطلع انوار ( احوال دانشوران شيعه پاكستان و هند ) ( فارسي )

جنازهء مولوى جان محمد چهوته‌ميان ، شيعه و سنى هر دو نماز خواندند . حسينيهء رمضان على در عهد شجاع الدوله ساخته شد و براى تدريس استادان را از جاهاى ديگر دعوت كردند ، مثلا نثار على ، مولوى نشان و مير معظم حسين ( مولانا حاجى جواد حسين نوهء ميان جان محمد مدرسهء پدربزرگ خودش را در سال 1928 م به نام مدرسهء باب العلوم بازسازى كرد كه تاكنون هم داير است ) . در عهد شاهى مدرسهء لالن‌مهر به سرپرستى مدرسى به نام بشارت على داير شد . مولوى بشارت على از اهالى نگپور جلال‌پور بود و به نظر قاضى اظهر ، رمضان على يكى از علماى معروف نونهره و مؤسس نهادهاى علمى آنجا بود اما اين نظر درست نيست . شجاع الدوله در سال 1188 ه ق وفات يافت و به اين ترتيب رمضان على نونهروى احتمالا بعد از سال 1188 ه ق متولد شده است و تعميرات و ساختمان عزاخانه و مدارس مبارك‌پور قبل از آن انجام پذيرفته است . قاضى اطهر مىگويد كه تأسيس قصبه به دست راجه سيد مبارك مانكپورى ( درگذشته به سال 925 ه ق ) صورت گرفته است . در زمان سلطان شمس الدّين التتمش ( درگذشته به سال 663 ه ق ) دو برادر ، شهاب الدّين و شمس الدّين از گرديز به دهلى و سپس به مانكپور آمدند و در آنجا سكونت گزيدند . عزّ الدّين فرزند شهاب الدّين و فرزندش سيد مبارك هر دو از علما بودند . وى ضمن نامه‌اى به حاجى محمد على محمدآباد نظر خود دربارهء امامت ائمهء اثناعشرى نوشت و از او سؤال كرد . حاجى محمد على در پاسخ نوشت : « بسم اللّه الرحمن الرحيم ، به خدمت راجى مبارك على صاحب سلمه اللّه تعالى ، از طرف فقير محمد على عفى عنه ، بعد سلام سنّة الاسلام آنكه سؤال از اشاعهء امامت و وصايت كه فرموده بودند معلوم نمايند كه وصايت و امامت دوازده امام على نبيّنا و عليهم الصلاة و السلام ، نزد اهل سنت و جماعت ثابت و محقق است نه به اين معنى كه شيعه گويند بلكه به معنى ديگر است ، چرا كه شيعه لفظ امامت مىگويند و از آن مراد نبوّت مىدانند و دوازده امام را احكام نبوّت ثابت مىكنند . . . از اين نامه ثابت مىشود كه در عهد گورگانيان هند بلكه پيش از آنان شيعه در مانكپور رواج داشته و بعيد نيست كه خود سيد مبارك نيز شيعه بوده باشد ، ( اين موضوع مربوط به اواخر قرن هشتم است ) . ممكن است براى نيازهاى دينى شيعيان قديمى آنجا مبارك شاه از پنجاب رفته باشد ، رمضان عليشاه در محلهء شاه محمدپور سكونت گزيد ، حسينيه و مدرسه‌اى را بنا نهاد و مشغول تبليغ شد . همين حسينيه در سال 1813 م هنگام جنگ قومى بين هندو و مسلمان به صورت